MİRASTA MAL KAÇIRMA (MURİS MUVAZAASI)

MİRASTA MAL KAÇIRMA (MURİS MUVAZAASI)

Muvazaalı Tapu İşlemleri, Açılabilecek Davalar ve Ölüm Gerçekleşmeden Alınabilecek Hukuki Önlemler

I. GİRİŞ

Miras hukuku uygulamasında en sık karşılaşılan uyuşmazlıkların başında, miras bırakanın sağlığında gerçekleştirdiği taşınmaz devirleri gelmektedir. Özellikle anne veya babanın, yasal mirasçılarından birini ya da birkaçını dışlamak amacıyla, taşınmazlarını satış gibi göstererek devretmesi, uygulamada ciddi hak kayıplarına yol açmaktadır.

Bu tür işlemler, her ne kadar tapu sicilinde geçerli bir satış işlemi olarak görünse de, miras hukuku bakımından muris muvazaası kapsamında değerlendirilmekte ve hukuki korumadan yararlanmamaktadır. Muris muvazaasına dayalı davalar, miras hukukunun en teknik ve ispatı en zor davaları arasında yer almakla birlikte, doğru hukuki strateji izlendiğinde mirasçıların haklarını geri almalarını sağlayan güçlü dava türleridir.

Bu makalede, mirasta mal kaçırma kavramı; muris muvazaası çerçevesinde ayrıntılı olarak ele alınacak, hangi davaların açılabileceği, sürecin nasıl ilerlediği, zamanaşımı meselesi ve ölüm gerçekleşmeden önce hukuken alınabilecek önleyici tedbirler bütüncül şekilde incelenecektir.

II. MİRASTA MAL KAÇIRMA KAVRAMI VE HUKUKİ DAYANAĞI

1. Mirasta Mal Kaçırma Nedir?

Mirasta mal kaçırma, miras bırakanın sağlığında, mirasçılarından bir veya birkaçını miras hakkından mahrum bırakmak amacıyla, malvarlığını diğer mirasçılara veya üçüncü kişilere devretmesi olarak tanımlanabilir.

Bu devirler çoğu zaman:
• Satış,
• Ölünceye kadar bakma sözleşmesi,
• Bağış,

gibi hukuki işlemler görüntüsü altında yapılmaktadır. Ancak miras hukuku bakımından asıl önemli olan, işlemin görünen şekli değil, gerçek iradedir.

2. Muris Muvazaası Kavramı

Muris muvazaası; miras bırakanın, gerçekte bağışlamak istediği taşınmazı, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla satış veya başka bir ivazlı işlem gibi göstermesi hâlidir.

Bu durumda:
• Görünürdeki işlem: Satış
• Gerçek irade: Bağış
• Amaç: Mirasçıdan mal kaçırma

şeklinde bir muvazaa ilişkisi söz konusudur.